نماینده ویژه وزیر فرهنگ تونس : حمایت از تئاتر مثل حمایت از بهداشت است

نماینده‌ی ویژه‌ی وزیر فرهنگ تونس در حوزه‌ی تئاتر گفت: پس از انقلابی که از سال ۲۰۱۱ در این کشور رخ داد، دیگر هیچ بازبینی و سانسوری برای تئاتر در تونس وجود ندارد و دولت حمایت از این هنر را بدون هیچ منتی، وظیفه‌ی خود می‌داند.

سامی نصری که نویسنده و کارگردان تئاتر هم است و این روزها برای حضور در نشست سه روزه‌ی کشورهای غرب آسیا در حوزه‌ی هنرهای نمایشی در تهران به سر می‌برد، در گفت‌وگویی با ایسنا درباره‌ی تئاتر تونس و همکاری با ایران سخن گفت.

او با اشاره به اینکه تئاتر تونس از مهمترین تئاترهای کشورهای عربی است که از اوایل قرن ۱۹ شروع شده و اکنون هم ادامه دارد، بیان کرد: پیشرفت تئاتر در این کشور پس از رها شدن از استعمار فرانسه و استقلال آن اتفاق افتاد و گروه‌های مختلفی در استان‌های متعدد راه‌اندازی شدند که به ویژه از سال‌های دهه‌ی ۸۰ میلادی که گروه‌های تئاتری خاصی شکل گرفتند.

حمایت از تئاتر، مثل حمایت از بهداشت

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر دو موسسه‌ی آکادمیک تئاتری و بیش از ۱۵۰ گروه تئاتر با ۲۶ مکان ویژه برای اجرا در تونس وجود دارد، اضافه کرد: در کشور من، دولت پشتیبان تئاتر است و از نظر مالی و حمایت جهت اجرا برای شرکت در جشنواره‌ها و به صحنه بردن کارها پشتیبانی لازم را انجام می‌دهد. البته این حمایت بدون هیچ منتی است چرا که دولت وظیفه‌ی خود می‌داند همان‌طور که از بهداشت حمایت می‌کند از فرهنگ هم پشتیبانی کند.

تئاتر ما بازبینی ندارد

سامی نصری که مدیریت اداره‌ی تئاتر سه استان تونس را هم بر عهده دارد، با اشاره به اینکه دو نوع تئاتر حرفه‌ای و آماتور در تونس وجود دارد، در پاسخ به اینکه آیا حمایت دولت، نظارت ویژه‌ای را هم بر گروه‌ها به دنبال دارد؟ اظهار کرد: درست است که می‌گویم تئاتر ما دولتی است اما این دولتی بودن فقط به معنای حمایت کردن است. در واقع تا قبل از انقلاب گروه‌های تئاتری بازبینی می‌شدند، یعنی هم متن و هم اجرا بازبینی می‌شد، اما از سال ۲۰۱۱ چنین گروه بازبینی وجود ندارد و فقط نماینده‌ای از وزارت فرهنگ برای بررسی کیفیت اثر از جهت هنری، نمایش را تماشا می‌کند تا میزان حمایت از آن مشخص شود.

وی ادامه داد: با حمایت‌هایی که دولت در این سال‌ها از تئاتر انجام داده وسایل و تکنولوژی زیادی به کشور ما وارد شده و همین اتفاق باعث شده است، علاوه بر اینکه نمایش‌ها کیفیت بالایی پیدا کنند، ارتباط خوبی هم میان مردم و تئاتر ایجاد شود.

تحسین خارجی‌ها باعث حمایت بیشتر دولت می‌شود

او گفت: این افزایش کیفیت و پیشرفت تئاتر تونس تا به آنجا پیش رفته است که ما بسیاری از نمایش‌های خود را در کشورهای عربی و نیز اروپایی اجرا می‌کنیم و همین که خارجی‌ها آثار ما را تحسین می‌کنند، باعث می‌شود دولت حمایت بیشتری از ما داشته باشد.

نماینده‌ی ویژه‌ی وزیر فرهنگ تونس در پاسخ به اینکه آیا متن‌های خارجی بیشتر در تونس به صحنه می‌روند، بیان کرد: در دوران استعمار بیشتر متن‌هایی که اجرا می‌شدند اقتباسی بود اما بعد از آن نویسندگان تونسی شروع به نوشتن کردند و الان نسل جدیدی از نویسندگان در کشورمان کار می‌کنند. ضمن اینکه از سال‌ها قبل یک تجربه جدید با نام تجربه جدید تونسی با حضور هنرمندانی همچون فاضل جزیلی و محمد ادریس ایجاد شد که خود من به همراه آن‌ها در جشنواره‌ها و کشورهای مختلفی اجرا داشتم.

نصری ادامه داد: در گذشته متن‌های نمایشی سلطنت را نقد می‌کردند و حتی تئاتر سیاسی تأسیس شد، چرا که تئاتر در تونس به دنبال این است که واقعیت و آرزوهای انسانی را نشان دهد، اما با توجه به سانسوری که وجود داشت خیلی امکان اجرای کار فراهم نبود. مثلا سال ۲۰۰۲ خود من متنی را با نام «گرگ‌ها» برای اجرا آماده کردم که در نقد حزب سیاسی حاکم بر تونس بود ولی همان اولین اجرایی که گروه بازبینی نمایش را دید، از اجرای آن جلوگیری کرد و خوشبختانه چنین گروهی دیگر وجود ندارد.

او درباره‌ی نمایشنامه‌هایی که در تونس اجرا می‌شوند، اضافه کرد: در گذشته حکومت بیشتر به دنبال اجرای تئاتر سنتی و فولکلور بود تا تمام مردم به سمت آن جذب شوند، درواقع پروژه‌ای برای وطن وجود نداشت و خیلی‌ها که دنبال ایده‌های جدید بودند نمی‌توانستند بگویند برای اجتماع و فرهنگ چه خطراتی وجود دارد، اما الان شرایط تغییر کرده است.

این هنرمند و مدیر تئاتری تونس در ادامه‌ی این گفت‌وگو درباره‌ی تأثیر سلطه‌ی فرانسه بر تئاتر این کشور در طول سال‌ها استعمار گفت: ارتباط فرهنگی فرانسه و تونس همیشه خوب بوده و الان هم ادامه دارد، به طوری که تونسی‌های زیادی اکنون در فرانسه زندگی و کار می‌کنند ولی تفاوت شرایط امروز با گذشته در اینجاست که آن‌ها این قدرت را داشتند با ما ارتباط برقرار کنند و مشکل از ما بوده که آنقدر ضعیف بودیم که چیزی برای ارائه نداشتیم. در حالی که با تغییر شرایط و پیشرفت تئاتر تونس، سالن‌های تئاتری و جشنواره‌های فرانسوی تلاش می‌کنند برای حضور نمایش‌های تونسی دعوت به عمل آورند.

تاثیر تئاتر آلمان و فرانسه بر تونس

او در پاسخ به اینکه آیا می‌توان گفت که پس از گذشت این سال‌ها ردی از تئاتر فرانسه در تونس وجود دارد؟ اظهار کرد: تئاتر تونس بیشتر از تئاتر آلمان و بویژه برتولت برشت تأثیر گرفته است یعنی از نظر هنری و کیفیت کار اجرا تئاتر این کشور بر ما تأثیر گذاشته است اما شیوه کار فرانسه در موضوع تأثیر بناهای فرهنگی و هنری الگوی کار ما قرار گرفته و تلاش کرده‌ایم همان‌طور که دولت فرانسه از اجرای تئاتر حمایت می‌کند، در تونس هم همین شیوه اجرا شود.

سامی نصری در بخشی دیگر با اشاره به اینکه در تونس دو نوع تئاتر مردمی و هنری وجود دارد درباره جشنواره‌های مهم تئاتری این کشور هم گفت:‌ جشنواره “کارتاژ” با ۵۲ سال سابقه‌ی فعالیت یکی از مهمترین جشنواره‌های تونس است که کشورهای مختلفی در آن شرکت می‌کنند و من یک بار در این جشنواره نمایشی از ایران هم دیدم. علاوه بر این جشنواره‌ای با نام “۲۴” داریم که در آن در طول یک شبانه‌ روز بدون وقفه تئاتر اجرا می‌شود.

او افزود: این جشنواره‌ی بین‌المللی در یکی از شهرهای فرهنگی مهم تونس برگزار می‌شود که سابقه تئاتری خوبی را از خود به جای می‌گذارد.

تئاتر عروسکی ایران شهرت جهانی دارد

نماینده‌ی ویژه‌ی وزیر فرهنگ تونس در پایان درباره‌ی تئاتر ایران و برنامه‌های تونس برای همکاری با این کشور اظهار کرد: تئاتر ایران از پیشرفت قابل توجهی برخوردار بوده و تئاتر عروسکی این کشور شهرت زیادی در جهان دارد. چشم‌انداز ما این است که روابط خود را با این کشور زیاد کنیم تا در مسیر جذب اجرا و تبادل گروه‌های نمایشی برای به صحنه بردن تئاتر در هر دو کشور اقدام کنیم.

او با تأکید بر اینکه تونس یک کشور اسلامی است که موازین و ارزش‌های اسلامی را رعایت می‌کند، گفت: به دنبال این هستیم تا در تفاهم‌نامه‌ای چگونگی تبادل اطلاعات و اجراهای تئاتری را میان دو کشور ایران و تونس عملی کنیم، ضمن اینکه امیدواریم شرایط برای حضور در جشنواره‌های تئاتر فجر و عروسکی تهران برای ما فراهم شود.

پاسخ بدهید